Kilka słów o świadczeniu wychowawczym, czyli 500+ oczami sądu

500plus

W odniesieniu do świadczenia 500+ zapadają już pierwsze wyroki przed sądami administracyjnymi.

Poniżej zaprezentuje tylko te bardziej interesujące i, co oczywiste, posiadające uzasadnienie.

Ciekawy wydaje się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Olsztynie. Dnia 3 listopada 2016 r. w orzeczeniu o sygn. akt II SA/Ol 995/16 sąd ten uznał, że skoro cudzoziemiec posiadający status rezydenta długoterminowego UE jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to świadczenie wychowawcze „Rodzina 500+” mu przysługuje, pomimo braku karty pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”.

W innym wyroku z branżowej dziedziny zwanej kolokwialnie koordynacją WSA w Gdańsku (orzeczenie z dnia 10 listopada 2016 r., sygn.akt III SA/Gd 627/16) stwierdził, iż, skoro skarżąca wraz dziećmi nie zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co do zasady nie ma prawa do świadczenia wychowawczego. Takie prawo mogłaby uzyskać jedynie w sytuacji, gdyby przewidywały to przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym. Prawa do świadczenia 500+ nie ma też ojciec dzieci, który z kolei w Polsce zamieszkuje, ale dzieci już nie.

W wyroku WSA w Olsztynie z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1235/16 sąd administracyjny stanął na stanowisku, iż wobec istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na dziecko jednej osobie niemożliwe jest (do czasu uchylenia tej decyzji) przyznanie świadczenia na to samo dziecko i ten sam okres drugiej osobie. W podobnym duchu wypowiedział się także WSA w Kielcach w wyroku z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 691/16.

WSA w Szczecinie z kolei, w wyroku z dnia 30 listopada b.r., sygn. akt II SA/Sz 999/16 wyraził pogląd, że skoro jakiś dochód nie występuje we wskazanym w ustawie katalogu dochodów uzyskanych i utraconych, nie powinien mieć wpływu na obliczenia dotyczące tegoż dochodu.

W orzeczeniu z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 797/16 WSA w Kielcach stwierdził, iż potrącenia z pensji dokonywane z jednej strony przez pracodawcę, a z drugiej, celem realizacji zajęć komorniczych, nie mają wpływu na wysokość dochodu obliczanego na potrzeby świadczenia wychowawczego Rodzina 500+. Gwoli ścisłości, potrącenia te wpływ mają, ale bynajmniej nie taki, o który chodziło skarżącej.

Kontynuując wątek dochodu, nie można zapominać o wyroku WSA w Olsztynie z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1051/16, który za aktualną uznał tezę postawioną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., I OSK 437/08, a mianowicie

„skoro ustawodawca w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z 2003 r. u.ś.r. (o świadczeniach rodzinnych-dopisek mój) wyraźnie stanowi, że zasadą jest zsumowanie obliczonych dochodów członków rodziny w celu ustalenia ich przeciętnej wartości, to wykluczył tym samym sumowanie przychodów, a następnie kosztów ich uzyskania”

A zatem niemożliwe jest uzyskanie dochodu ujemnego, a taki argument wysunął skarżący, aby uzasadnić przyznanie mu świadczenia.

WSA w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II SA/Go 714/16 orzekł, iż niedopuszczalne jest, aby wskutek wypłacenia skarżącej w jednym miesiącu zaległego świadczenia rentowego za poprzednie miesiące jej miesięcznie dochody ustalono na poziomie wyższym niż w rzeczywistości. Postępowanie organu w przedmiocie ustalenia dochodu wnioskodawcy powinno być bowiem prowadzone, celem ustalenia dochodu możliwie najbardziej odzwierciedlającego rzeczywisty jego poziom.

W innym postępowaniu, jeden ze skarżących kwestionował kryterium dochodowe, wynikające z art. 5 ust. 3 ustawy tzw. 500+. WSA w Kielcach w wyroku z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 729/16 stwierdził, iż odmowa przyznania świadczenia na pierwsze dziecko, uzasadniona przekroczeniem ww. kryterium dochodowego nie narusza zasady równości, mającej oparcie w art. 32 Konstytucji RP.

Z kolei w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gd/774/16 Sąd zajął się problemem przesłanki do prowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zdaniem tego sądu niewłaściwe sprawowanie opieki nie może być uznane za uzasadnioną przyczynę prowadzenia wywiadu, bowiem celem tegoż wywiadu ma być potwierdzenie (bądź nie) samego faktu sprawowania opieki, nie zaś ocena wypełniania tego obowiązku. Tym samym uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu mającego za zadanie sprawdzenie właściwego wywiązywania się z obowiązków opiekuna, nie stanowi przesłanki odmowy przyznania świadczenia wychowawczego Rodzina 500+.

I to by było na tyle.